وه‌ستانى هه‌ناسه‌ له‌كاتى خه‌ودا

Sleep apnea

 

د. ئه‌فرام محمد حسن

پسپۆري نه‌خۆشي ده‌رونى و راوێژكاري خێزانى و په‌روه‌رده‌يي

 

له‌كاتى نوستندا ماسولكه‌كانى له‌ش خاوده‌بنه‌وه‌و له‌باري پشوداندا ده‌بن ئه‌م باره‌ ماسولكه‌كانى بۆري هه‌ناسه‌ش ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ده‌بێته‌ هۆي داخرانى رێڕه‌وى هه‌ناسه‌ و وه‌ستانى هه‌ناسه‌ بۆماوه‌ى (10 – 20) چركه‌ و به‌ئاگابونه‌وه‌، ئه‌م حاڵه‌ته‌ (20 – 30) جار دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌ له‌كاژێرێكدا. ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌هه‌ردوو ڕه‌گه‌زدا روده‌دات و له‌نێرينه‌دا بڕێك زياتره‌، له‌هه‌موو ته‌مه‌نێكدا ڕووده‌دات له‌به‌سالآچواندا زياتره‌. له‌تاكى قه‌ڵه‌ودا زياتره‌ وه‌ك له‌لاواز و له‌وانه‌ى گرفتيان له‌بۆري هه‌وادا يان له‌قورقوراگه‌دا هه‌يه‌ زياتره‌ له‌كه‌سانى تر. هه‌روه‌ها هۆكاري بۆماوه‌ كاريگه‌ري ئاشكراي هه‌يه‌ سه‌ره‌راى شێوازى پێكهاته‌ى سه‌ر و مل.

ده‌توانين وه‌ستانه‌ هه‌ناسه‌ بكه‌ين به‌سێ جۆره‌وه‌ به‌پێي هۆكاره‌كانى:

  • وه‌ستانه‌ هه‌ناسه‌ى داخرانى: له‌ (84%) ى حاڵه‌ته‌كان پێكدێنێت به‌هۆي داخرانى رێره‌وه‌كانى هه‌ناسه‌. به‌هۆيه‌وه‌ ئاستى ئۆكسجين له‌خوێندا داده‌به‌زێت و مێشك تاك به‌ئاگادێنێته‌وه‌.
  • وه‌ستانه‌ هه‌ناسه‌ى ناوه‌ندى: به‌هۆي نه‌ناردنى ئاماژه‌ له‌لايه‌ن مێشكه‌وه‌ بۆ ماسولكه‌كانى هه‌ناسه‌ نزيكه‌ى له‌ (15%) ى حاڵه‌ته‌كان پێك دێنێت.
  • پێكهاته‌يه‌ك له‌هه‌ردووكيان.

ئه‌م حاڵه‌ته‌كه‌ له‌هه‌موو ته‌مه‌نێكدا ڕووده‌دات و ده‌بێته‌ هۆي به‌رزبونه‌وه‌ى په‌ستانى خوێن و زيادبونى كێش و خه‌مۆكى و كه‌مبونه‌وه‌ى ته‌ركيز و گرفتى فێربوون و نه‌خۆشي دلأ و خۆته‌ركردن له‌شه‌ودا به‌تايبه‌تى له‌منداڵدا.

بۆ چاره‌سه‌ري ئه‌م حاڵه‌ته‌ش ئامێري فشاري موجه‌بي هه‌وا به‌كارده‌هێنرێت.

 

بابەتی هاوشێوە